หยิบเพลงฮิตมาใส่คลิปขายของแค่ไม่กี่วินาที…ใช้ได้เลยจริงไหม?
หลายคนทำคลิปรีวิวสินค้า ไลฟ์ย้อนหลัง หรือวิดีโอโฆษณา แล้วเลือกเพลงที่กำลังเป็นกระแสเพื่อให้คลิปน่าสนใจขึ้น
แต่เพลงที่ฟังได้บนอินเทอร์เน็ต ไม่ได้แปลว่าเราจะนำไปประกอบคลิปเชิงพาณิชย์ได้ทุกกรณีครับ
วันนี้ ผมสรุปเรื่องนี้ให้เข้าใจง่าย ๆ
เพลงหนึ่งเพลง อาจมีสิทธิมากกว่าหนึ่งส่วน
การนำเพลงมาใช้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับไฟล์เสียงเพียงอย่างเดียว เพราะเพลงหนึ่งเพลงอาจประกอบด้วยสิทธิในหลายส่วน เช่น
1. คำร้อง
2. ทำนองหรือดนตรีกรรม
3. สิ่งบันทึกเสียง
4. การขับร้องหรือการแสดง
5. งานเรียบเรียงหรือเวอร์ชันที่นำมาใช้
ผู้ถือสิทธิในแต่ละส่วนอาจเป็นคนละรายกัน จึงไม่ควรสรุปว่าได้รับไฟล์เพลงมาแล้วจะได้รับสิทธิทุกส่วนโดยอัตโนมัติ
ใช้เพลงในคลิป เกี่ยวข้องกับสิทธิอะไร?
ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ เจ้าของลิขสิทธิ์มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในเรื่องสำคัญ เช่น การทำซ้ำ ดัดแปลง และเผยแพร่ต่อสาธารณชน
การดาวน์โหลดเพลง ตัดเพลง ใส่เพลงประกอบภาพ แล้วเผยแพร่คลิปให้คนทั่วไปชม จึงอาจเกี่ยวข้องกับสิทธิมากกว่าหนึ่งลักษณะ ขึ้นอยู่กับวิธีใช้และข้อเท็จจริงครับ
ใช้แค่ช่วงสั้น ๆ หรือให้เครดิตแล้ว ปลอดภัยไหม?
อย่าเพิ่งสรุปครับ
1. ไม่มีหลักทั่วไปว่าใช้เพียงไม่กี่วินาทีแล้วจะใช้ได้เสมอ
2. การใส่ชื่อเพลงหรือให้เครดิตไม่ได้แทนการได้รับอนุญาต
3. การซื้อสมาชิกเพื่อฟังเพลงส่วนตัว ไม่ได้แปลว่าได้สิทธินำเพลงไปประกอบโฆษณา
4. เพลงที่ใช้ได้บนแพลตฟอร์มหนึ่ง อาจมีเงื่อนไขจำกัดช่องทาง บัญชี หรือวัตถุประสงค์การใช้
ข้อยกเว้นตามกฎหมายและเงื่อนไขใบอนุญาตต้องพิจารณาเป็นกรณี ไม่ควรอาศัยเพียงคำว่า “ใช้สั้น ๆ” หรือ “ไม่ได้ตั้งใจละเมิด”
ก่อนนำเพลงไปใช้กับคลิปธุรกิจ ควรตรวจอะไรบ้าง?
1. เพลงมาจากแหล่งใด
2. ใครเป็นเจ้าของหรือผู้มีอำนาจอนุญาต
3. ใบอนุญาตครอบคลุมการใช้เชิงพาณิชย์หรือไม่
4. ใช้ได้กับคลิปทั่วไป โฆษณาแบบชำระเงิน และหลายแพลตฟอร์มหรือไม่
5. อนุญาตให้ตัดต่อ ปรับความยาว หรือผสมกับภาพหรือไม่
6. ต้องให้เครดิตในรูปแบบใด
7. ใบอนุญาตมีระยะเวลาและข้อจำกัดพื้นที่หรือไม่
8. เก็บใบเสร็จ เงื่อนไข และหลักฐานอนุญาตไว้แล้วหรือยัง
เลือกเพลงให้คลิปจึงไม่ควรดูแค่ว่า “ดาวน์โหลดได้” แต่ต้องดูว่า “ได้รับสิทธิให้ใช้กับงานลักษณะนี้หรือไม่” ด้วยครับ
หากคุณกำลังทำคลิปโฆษณา รีวิวสินค้า หรือใช้เพลงเป็นส่วนหนึ่งของคอนเทนต์ธุรกิจ และยังไม่แน่ใจเรื่องขอบเขตสิทธิ
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจสอบข้อมูลและวางแนวทางที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้ครับ
*ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป การพิจารณาสิทธิขึ้นอยู่กับเพลง เวอร์ชันที่ใช้ ผู้ถือสิทธิ ใบอนุญาต วิธีเผยแพร่ และข้อเท็จจริงแต่ละกรณี