สินค้าขายเป็น “เซต” หลายชิ้น ยื่นสิทธิบัตรการออกแบบรวมเป็นคำขอเดียวได้เลยไหม?
หลายแบรนด์ออกแบบสินค้าให้เข้าชุดกัน เช่น ชุดแก้วกับเหยือก ชุดขวดเครื่องสำอาง ชุดโต๊ะเก้าอี้ หรือกล่องบรรจุภัณฑ์หลายขนาด แล้วคิดว่าเมื่อขายรวมเป็นเซต ก็น่าจะยื่นคุ้มครองรวมกันได้ทั้งหมด
แต่คำว่า “เซตสินค้า” ในทางการตลาด ไม่ได้แปลว่าเป็น “ผลิตภัณฑ์อย่างเดียว” ในทางคำขอโดยอัตโนมัติครับ
วันนี้ ผมสรุปให้เข้าใจง่าย ๆ
กฎหมายดูอะไร?
มาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติสิทธิบัตร กำหนดว่า คำขอแต่ละฉบับให้ขอได้เฉพาะแบบผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับผลิตภัณฑ์อย่างเดียว
ดังนั้น เวลาพิจารณาว่าจะรวมในคำขอเดียวได้หรือไม่ ไม่ได้ดูแค่ว่าขายอยู่ในกล่องเดียวกัน แต่ต้องดูองค์ประกอบหลายเรื่อง เช่น
1. แต่ละชิ้นเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดเดียวกันหรือคนละชนิด
2. หน้าที่ใช้สอยของแต่ละชิ้นสัมพันธ์กันอย่างไร
3. ภาพแสดงแบบต้องการคุ้มครองชิ้นใดและส่วนใด
4. ชื่อที่แสดงถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์สอดคล้องกับภาพหรือไม่
5. แบบแต่ละชิ้นมีสาระสำคัญที่ต้องแยกพิจารณาหรือไม่
คำว่า “ชุด” ใช้ไม่ได้เลยหรือ?
ไม่ใช่ครับ กรมทรัพย์สินทางปัญญามีตัวอย่างคำขอที่ใช้ชื่อผลิตภัณฑ์เป็น “ชุด” อยู่ด้วย แต่ไม่ได้หมายความว่าสินค้าทุกกลุ่มที่นำมาขายรวมกันจะยื่นเป็นชุดได้เสมอ
หัวใจ คือ ต้องวิเคราะห์ว่าในทางการออกแบบ สิ่งที่ยื่นนั้นสามารถถือเป็นแบบที่ใช้กับผลิตภัณฑ์อย่างเดียวตามหลักเกณฑ์ได้หรือไม่
ถ้าวางคำขอไม่ตรงตั้งแต่ต้น อาจเกิดปัญหาได้ เช่น
1. ชื่อผลิตภัณฑ์ไม่สอดคล้องกับภาพ
2. ภาพรวมหลายชิ้นจนไม่ชัดว่าขอคุ้มครองอะไร
3. ต้องแก้ไขหรือจัดทำคำขอแยก
4. ขอบเขตที่ต้องการคุ้มครองไม่ตรงกับสินค้าที่ใช้จริง
ก่อนยื่นจึงควรแยกให้ชัดว่า “ชิ้นไหนคือผลิตภัณฑ์ที่ต้องการคุ้มครอง” และ “แต่ละแบบควรอยู่ในคำขอใด” ไม่ควรใช้วิธีรวมทุกชิ้นเพียงเพราะขายเป็นเซตครับ
หากคุณมีสินค้าหลายชิ้น หลายขนาด หรือหลายแบบในคอลเลกชัน และยังไม่แน่ใจว่าควรจัดคำขออย่างไร
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจแบบและวางแนวทางก่อนยื่นคำขอได้ครับ
*เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไป การจัดคำขอขึ้นอยู่กับลักษณะผลิตภัณฑ์ ภาพแสดงแบบ และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี