ย้อนกลับไปหน้าบทความทั้งหมด
สิทธิบัตร 16 Aug 2026

ได้รับสิทธิบัตรแล้ว เก็บหนังสือสำคัญไว้เฉย ๆ จนครบอายุคุ้มครองได้ไหม?

ทีมที่ปรึกษา PatentThai
ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย IP
ได้รับสิทธิบัตรแล้ว เก็บหนังสือสำคัญไว้เฉย ๆ จนครบอายุคุ้มครองได้ไหม?
ได้รับสิทธิบัตรแล้ว เก็บหนังสือสำคัญไว้เฉย ๆ จนครบอายุคุ้มครองได้ไหม?
 
หลายคนทุ่มเวลาไปกับการพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ จัดทำคำขอ และติดตามผลจนได้รับสิทธิบัตร
 
พอได้รับสิทธิแล้วจึงคิดว่า งานทุกอย่างจบเรียบร้อย และไม่ต้องดำเนินการอะไรอีก
 
แต่สิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรยังมีเรื่อง “ค่าธรรมเนียมรายปี” ที่ผู้ทรงสิทธิควรวางระบบติดตามครับ
 
วันนี้ ผมสรุปให้เข้าใจง่าย ๆ
 
ค่าธรรมเนียมรายปีคืออะไร?
 
เป็นค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับการคงสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรไว้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย
 
คู่มือของกรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุว่า การชำระค่าธรรมเนียมรายปีเริ่มตั้งแต่ต้นปีที่ 5 ของอายุสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตร โดยใช้แบบ สป/สผ/อสป/010-ก
 
จึงไม่ควรรอจนใกล้ครบอายุสูงสุดแล้วจึงค่อยตรวจครับ
 
ต้องชำระเมื่อไร?
 
แนวทางราชการกำหนดช่วงเวลาสำหรับการชำระรายปี และมีช่วงชำระล่าช้าพร้อมค่าธรรมเนียมเพิ่มตามเงื่อนไข
 
หากยังไม่ดำเนินการภายในกำหนด อาจเข้าสู่กระบวนการเสนอให้เพิกถอนสิทธิบัตรเนื่องจากไม่ชำระค่าธรรมเนียมรายปี
 
ดังนั้นคำว่า “ลืมจ่าย” ไม่ควรถูกมองเป็นเพียงเรื่องบัญชี แต่เป็นเรื่องสถานะของสิทธิครับ
 
ทำไมธุรกิจมักพลาดเรื่องนี้?
 
1. เปลี่ยนพนักงานหรือผู้รับผิดชอบ
 
2. ย้ายที่อยู่และไม่ได้ปรับข้อมูลติดต่อ
 
3. แยกเอกสารกฎหมายออกจากฝ่ายบัญชี
 
4. มีสิทธิบัตรหลายฉบับและวันเริ่มอายุไม่เหมือนกัน
 
5. โอนสิทธิแล้วแต่ไม่ได้ตกลงว่าใครรับผิดชอบค่าธรรมเนียม
 
6. เข้าใจผิดว่าค่าธรรมเนียมทั้งหมดชำระตอนยื่นคำขอแล้ว
 
เจ้าของสิทธิควรวางระบบอย่างไร?
 
1. ทำทะเบียนเลขคำขอและเลขสิทธิบัตรทุกฉบับ
 
2. บันทึกวันเริ่มอายุและปีที่ต้องชำระ
 
3. ตั้งเตือนล่วงหน้ามากกว่าหนึ่งช่องทาง
 
4. ระบุผู้รับผิดชอบหลักและผู้สำรอง
 
5. เก็บใบเสร็จและหลักฐานการยื่นทุกครั้ง
 
6. ตรวจสถานะสิทธิหลังชำระ
 
7. เมื่อโอนสิทธิ ให้เขียนหน้าที่ชำระรายปีไว้ในสัญญา
 
8. ตรวจค่าธรรมเนียมและแบบคำขอล่าสุดจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา
 
ต้องรักษาสิทธิบัตรทุกฉบับไว้จนสุดอายุไหม?
 
เป็นการตัดสินใจทางธุรกิจครับ
 
บางสิทธิอาจยังสอดคล้องกับสินค้า ตลาด การอนุญาตใช้สิทธิ หรือแผนลงทุน ขณะที่บางสิทธิอาจไม่อยู่ในกลยุทธ์แล้ว
 
ก่อนชำระรายปีจึงควรประเมินทั้งสถานะทางกฎหมายและคุณค่าทางธุรกิจ ไม่ใช่ปล่อยให้สิทธิสิ้นไปเพราะลืม และไม่ใช่ชำระต่อโดยไม่เคยทบทวน
 
สิทธิบัตรไม่ได้ต้องการแค่การยื่นคำขอที่ดี แต่ต้องมีการบริหารหลังได้รับสิทธิอย่างต่อเนื่องด้วยครับ
 
หากคุณยังไม่แน่ใจว่าสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรของคุณต้องชำระรายปีเมื่อใด หรือควรตรวจสถานะส่วนใดบ้าง
 
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจสอบข้อมูลและวางแนวทางที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้ครับ
 
💬 LINE: @patentthai
📘 Facebook: PATENTTHAI
📞 Tel: 085-498-2997
 
*ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป กำหนดเวลา ค่าธรรมเนียม ผลทางกฎหมาย และช่องทางดำเนินการควรตรวจจากข้อมูลราชการล่าสุดและข้อเท็จจริงของสิทธิแต่ละฉบับ
 
บทความนี้มีประโยชน์ต่อธุรกิจของคุณหรือไม่? ปรึกษาเรื่องนี้กับทนายความฟรี