“เอารูปเขามาใช้ได้ เดี๋ยวใส่เครดิตให้” แบบนี้ปลอดภัยจริงไหม?
หลายคนคิดว่า ถ้านำภาพ เพลง คลิป หรือบทความของคนอื่นมาโพสต์ แล้วเขียนชื่อเจ้าของผลงานหรือแปะลิงก์ต้นทางไว้ ก็เท่ากับใช้ได้อย่างถูกต้อง
แต่ในทางลิขสิทธิ์ “การให้เครดิต” กับ “การได้รับอนุญาต” เป็นคนละเรื่องกันครับ
วันนี้ ผมสรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ก่อนที่โพสต์ธรรมดาจะกลายเป็นปัญหาของเพจหรือธุรกิจ
ให้เครดิต หมายถึงอะไร?
การให้เครดิตคือการระบุว่าใครเป็นผู้สร้างผลงานหรือผลงานมาจากแหล่งใด ซึ่งช่วยไม่ให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเราเป็นผู้สร้างงานนั้นเอง
แต่เครดิตไม่ได้ทำให้ผู้ใช้ได้รับสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ผลงานต่อสาธารณชนโดยอัตโนมัติ
พูดง่าย ๆ คือ บอกว่า “ภาพนี้เป็นของใคร” ไม่เท่ากับเจ้าของภาพบอกว่า “คุณนำภาพนี้ไปใช้ได้” ครับก่อนใช้ผลงาน ต้องดูอะไรบ้าง?
1. ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์หรือผู้มีอำนาจอนุญาต
2. เจ้าของอนุญาตให้ใช้ผ่านข้อความ สัญญา หรือใบอนุญาตหรือไม่
3. ใช้ได้เพื่อวัตถุประสงค์ใด เช่น ส่วนตัว การศึกษา หรือเชิงพาณิชย์
4. อนุญาตให้แก้ไข ตัดต่อ ใส่ข้อความ หรือทำโฆษณาหรือไม่
5. ต้องให้เครดิตในรูปแบบใด และมีเงื่อนไขอื่นเพิ่มเติมหรือไม่
กรณีที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
1. ดาวน์โหลดภาพจาก Google แล้วนำมาทำโฆษณา
2. แชร์คลิปของผู้อื่นโดยดาวน์โหลดมาอัปโหลดใหม่
3. นำเพลงมาใส่คลิปขายสินค้า
4. ตัดต่อภาพหรือบทความแล้วคิดว่าเปลี่ยนไปมากพอ
5. เห็นคำว่า “ใช้ฟรี” แต่ไม่ได้อ่านเงื่อนไขการใช้เชิงพาณิชย์
แต่ละกรณีอาจเกี่ยวข้องกับสิทธิและเงื่อนไขต่างกัน จึงไม่ควรสรุปจากคำว่า “ให้เครดิตแล้ว” เพียงอย่างเดียว
แล้วข้อยกเว้นตามกฎหมายล่ะ?
กฎหมายมีข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์ในบางกรณี แต่ต้องพิจารณาเงื่อนไขของข้อยกเว้นนั้น
รวมถึงลักษณะและวัตถุประสงค์ของการใช้ ปริมาณที่นำมาใช้ และผลกระทบต่อเจ้าของสิทธิ
การใส่เครดิตอาจเป็นองค์ประกอบที่ควรทำในบางกรณี แต่ไม่ได้ทำให้การใช้ทุกแบบกลายเป็นข้อยกเว้นโดยอัตโนมัติครับ
เช็กก่อนโพสต์ 4 ขั้นตอน
1. ตรวจเจ้าของสิทธิ
2. อ่านใบอนุญาตหรือเงื่อนไขต้นทาง
3. ขออนุญาตเมื่อจำเป็นและเก็บหลักฐานไว้
4. ใช้เฉพาะขอบเขตที่ได้รับอนุญาต
จำง่าย ๆ ว่า “เครดิตบอกว่าใครเป็นเจ้าของ แต่การอนุญาตบอกว่าเราใช้ได้แค่ไหน”
หากคุณกำลังนำภาพ เพลง วิดีโอ หรืองานสร้างสรรค์มาใช้กับธุรกิจ แต่ยังไม่แน่ใจเรื่องสิทธิและขอบเขตการใช้งาน
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจสอบข้อมูลและวางแนวทางที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้ครับ
หมายเหตุ: เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไป การใช้ผลงานจะเป็นการละเมิดหรือเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ ต้องพิจารณางาน วิธีใช้ ใบอนุญาต และข้อเท็จจริงแต่ละกรณี