สินค้าของคุณไม่ได้มีกลไกใหม่ แต่มี “หน้าตา” ที่แตกต่าง…ขอสิทธิบัตรได้ไหม?
หลายคนเข้าใจว่า สิทธิบัตรใช้คุ้มครองเฉพาะเครื่องจักร สูตร หรือเทคโนโลยีที่ทำงานซับซ้อนเท่านั้น
แต่ถ้าจุดเด่นของสินค้าอยู่ที่รูปร่าง ลวดลาย หรือองค์ประกอบของสี อาจต้องพิจารณา “สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์” ครับ
วันนี้ ผมสรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ว่า ความคุ้มครองประเภทนี้มองอะไร และต่างจากการคุ้มครองกลไกอย่างไร
สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์คุ้มครองอะไร?
กฎหมายมองที่ลักษณะภายนอกของผลิตภัณฑ์ เช่น
1. รูปร่างหรือรูปทรงของสินค้า
2. ลวดลายที่ปรากฏบนผลิตภัณฑ์
3. องค์ประกอบของสีที่ทำให้แบบมีลักษณะเฉพาะ
4. รูปลักษณ์ที่สามารถนำไปใช้เป็นแบบสำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือหัตถกรรมได้
ตัวอย่างที่อาจต้องพิจารณา ได้แก่ รูปทรงขวด ภาชนะ เฟอร์นิเจอร์ บรรจุภัณฑ์ เครื่องใช้ หรือชิ้นส่วนที่มีรูปลักษณ์เฉพาะ
แล้ว “กลไกการทำงาน” ล่ะ?
ถ้าจุดใหม่อยู่ที่โครงสร้าง วิธีทำงาน ระบบ หรือประโยชน์ใช้สอย ประเด็นนั้นจะต่างจากการออกแบบผลิตภัณฑ์
และอาจต้องวิเคราะห์ในกรอบสิทธิบัตรการประดิษฐ์หรืออนุสิทธิบัตรตามเงื่อนไขของกฎหมาย
พูดง่าย ๆ คือ
1. “หน้าตาสินค้าเป็นอย่างไร” เป็นเรื่องของการออกแบบผลิตภัณฑ์
2. “สินค้าทำงานอย่างไร” เป็นเรื่องของการประดิษฐ์
ผลิตภัณฑ์หนึ่งชิ้นอาจมีทั้งสองส่วนได้ จึงไม่ควรเลือกประเภทคำขอจากชื่อสินค้าเพียงอย่างเดียวครับ
ก่อนยื่นคำขอ ควรตรวจอะไรบ้าง?
1. จุดเด่นที่ต้องการคุ้มครองคือรูปลักษณ์หรือกลไก
2. แบบดังกล่าวเคยเปิดเผย ขาย หรือเผยแพร่ที่ใดมาก่อนหรือไม่
3. มีแบบที่เหมือนหรือคล้ายอยู่ก่อนแล้วหรือไม่
4. ภาพแสดงแบบครบมุมและสอดคล้องกันหรือไม่
5. ส่วนใดของภาพคือสาระสำคัญที่ต้องการขอถือสิทธิ
ภาพที่ใช้ยื่นไม่ใช่แค่ภาพประกอบสวย ๆ เพราะรายละเอียดในภาพมีความสำคัญต่อขอบเขตที่ประสงค์จะขอรับความคุ้มครอง
ดังนั้น ก่อนส่งแบบให้โรงงาน เปิดตัวสินค้า หรือเผยแพร่ภาพ ควรวางแผนให้ชัดว่าต้องการคุ้มครองส่วนใด และควรใช้คำขอประเภทไหนครับ
หากคุณมีผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่ยังไม่แน่ใจว่าจุดเด่นของสินค้าเป็นเรื่องรูปลักษณ์หรือกลไก
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจสอบข้อมูลและวางแนวทางที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้ครับ