เปลี่ยนเจ้าของเครื่องหมายระหว่างประเทศ ต้องบันทึกที่ไหนบ้าง?

เปลี่ยนเจ้าของเครื่องหมายการค้าระหว่างประเทศ ต้องบันทึกที่ไหนบ้าง?

คำตอบสั้น ๆ: ขึ้นอยู่กับว่าคุณจดเครื่องหมายการค้าในต่างประเทศไว้ "แบบไหน"

-จดผ่านระบบมาดริด (Madrid System) → บันทึกการโอนครั้งเดียวที่ WIPO แล้วมีผลกับทุกประเทศที่ระบุไว้
-จดตรงรายประเทศ → ต้องไปบันทึกการโอนที่สำนักงานเครื่องหมายการค้าของ ทุกประเทศ แยกกัน
-เครื่องหมายในไทย → ต้องบันทึกการโอนที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาด้วย

ถ้าลืมบันทึกแม้แต่ประเทศเดียว เจ้าของใหม่อาจใช้สิทธิในประเทศนั้นไม่ได้เต็มที่

ทำไมต้องบันทึกการเปลี่ยนเจ้าของ?

หลายคนคิดว่าแค่เซ็นสัญญาซื้อขายแบรนด์ก็จบ แต่ในทางกฎหมาย ทะเบียนยังแสดงชื่อเจ้าของเดิมอยู่ ซึ่งทำให้เกิดปัญหาได้ เช่น

-เจ้าของใหม่ฟ้องคนลอกเลียนแบรนด์ไม่ได้ เพราะชื่อในทะเบียนไม่ใช่ตัวเอง
-ต่ออายุเครื่องหมายหรือแก้ไขข้อมูลยุ่งยาก
-ติดปัญหาตอนขายต่อ ระดมทุน หรือทำสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ (License)
-ถูกด่านศุลกากรหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ปฏิเสธคำร้องเรื่องสินค้าปลอม

พูดง่าย ๆ คือ สัญญาโอนทำให้คุณเป็นเจ้าของ แต่การบันทึกทำให้ "ทั้งโลกรู้" ว่าคุณเป็นเจ้าของ

กรณีที่ 1: จดผ่านระบบมาดริด บันทึกที่ไหน?

ระบบมาดริดคือการยื่นคำขอเดียวแล้วคุ้มครองได้หลายประเทศ ข้อดีคือเวลาโอนก็ทำครั้งเดียวได้เหมือนกัน

ยื่นผ่านแบบฟอร์ม MM5 ซึ่งเป็นแบบคำขอบันทึกการเปลี่ยนแปลงเจ้าของของทะเบียนเครื่องหมายการค้าระหว่างประเทศภายใต้พิธีสารมาดริด 

ยื่นได้ 3 ช่องทาง: ยื่นตรงต่อสำนักระหว่างประเทศ (WIPO) โดยเจ้าของเดิมหรือตัวแทนที่บันทึกไว้ ยื่นผ่านสำนักงานของประเทศเจ้าของเดิม หรือยื่นผ่านสำนักงานของประเทศเจ้าของใหม่ 

ปัจจุบันยังสะดวกขึ้นมาก เพราะผู้ใช้ระบบมาดริดสามารถทำรายการเปลี่ยนเจ้าของผ่าน eMadrid ใน WIPO IP Portal ได้ ทั้งการโอนทั้งหมดหรือโอนบางส่วน และทำได้ทั้งหมดทางออนไลน์ 

โอนทั้งหมด vs โอนบางส่วน ต่างกันอย่างไร?

-โอนทั้งหมด: ใช้แบบฟอร์มเดียวกับหลายทะเบียนที่อยู่ในชื่อเจ้าของคนเดียวกันได้ 

-โอนบางส่วน (เช่น โอนเฉพาะบางประเทศ หรือบางรายการสินค้า): หนึ่งแบบฟอร์มใช้ได้กับทะเบียนเดียวเท่านั้น 

ข้อควรระวัง 2 ข้อ

1.เจ้าของใหม่ต้องมีคุณสมบัติตามระบบมาดริด คือมีสัญชาติ ภูมิลำเนา หรือสถานประกอบการจริงในประเทศสมาชิก ถ้าไม่มี WIPO จะบันทึกให้ไม่ได้
2.บางประเทศอาจแจ้งว่าการโอนไม่มีผลในประเทศตน หรือขอเอกสารเพิ่ม จึงควรตรวจสอบผลรายประเทศหลังบันทึกเสร็จ

กรณีที่ 2: จดรายประเทศ บันทึกที่ไหน?

ถ้าคุณยื่นจดตรงกับแต่ละประเทศ เช่น ยื่นที่สหรัฐฯ ญี่ปุ่น และจีนแยกกัน การโอนก็ต้อง ทำแยกทุกประเทศ เช่นกัน

แต่ละประเทศมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน เช่น

-บางประเทศต้องใช้สัญญาโอนฉบับรับรองโดยโนตารี (Notary Public)
-บางประเทศต้องแปลเอกสารเป็นภาษาท้องถิ่น
-บางประเทศกำหนดว่าต้องโอนเครื่องหมายที่คล้ายกันไปพร้อมกันทั้งหมด
-เกือบทุกประเทศต้องยื่นผ่านตัวแทนในประเทศนั้น

เคล็ดลับ: ทำตารางรายชื่อประเทศ เลขทะเบียน และวันหมดอายุไว้ก่อนเริ่มโอน จะช่วยไม่ให้ตกหล่น

กรณีที่ 3: เครื่องหมายการค้าในไทย บันทึกที่ไหน?

ถ้าแบรนด์ของคุณจดในไทยด้วย ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนการโอนต่อ กรมทรัพย์สินทางปัญญา (โดยทั่วไปใช้แบบ ก.04) ตามกฎหมายไทย การโอนต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อนายทะเบียน มิฉะนั้นจะไม่มีผลสมบูรณ์

สำคัญ: ทะเบียนในไทยกับทะเบียนมาดริดเป็นคนละเรื่องกัน โอนที่หนึ่งแล้วไม่ได้แปลว่าอีกที่หนึ่งเปลี่ยนตามอัตโนมัติ

เอกสารที่มักต้องเตรียม

-สัญญาโอนสิทธิเครื่องหมายการค้า (Assignment Agreement)
-ข้อมูลเจ้าของเดิมและเจ้าของใหม่ (ชื่อ ที่อยู่ สัญชาติ)
-เลขทะเบียนเครื่องหมายการค้าทุกประเทศที่ต้องการโอน
-หนังสือมอบอำนาจ (ถ้าใช้ตัวแทน)
-หนังสือรับรองนิติบุคคล (กรณีเป็นบริษัท)
-เอกสารรับรองโนตารีหรือคำแปล (ตามที่บางประเทศกำหนด)

สรุป: Checklist ก่อนเปลี่ยนเจ้าของแบรนด์

✅ ตรวจว่าเครื่องหมายแต่ละประเทศจดแบบมาดริดหรือแบบรายประเทศ
✅ ทำสัญญาโอนให้ครอบคลุมทุกประเทศ
✅ ยื่น MM5 กับ WIPO สำหรับทะเบียนมาดริด
✅ ยื่นโอนแยกรายประเทศสำหรับทะเบียนที่จดตรง
✅ ยื่นโอนที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาสำหรับทะเบียนไทย
✅ ตรวจผลทุกประเทศหลังบันทึกเสร็จ

ไม่แน่ใจว่าแบรนด์ของคุณต้องบันทึกการโอนที่ไหนบ้าง? ปรึกษา PatentThai ได้ที่ 📞 085-498-2997 หรือ LINE: @patentthai