จองชื่อเพจและชื่อบัญชีโซเชียลแล้ว ป้องกันคนอื่นจดเครื่องหมายการค้าได้ไหม?
คำตอบสั้น ๆ: คือ ไม่ได้ครับ การตั้งชื่อเพจ Facebook หรือจองชื่อบัญชี Instagram, TikTok, YouTube เป็นแค่การใช้ชื่อบนแพลตฟอร์มนั้น ไม่ได้ทำให้เรามีสิทธิ์ในชื่อนั้นตามกฎหมาย ถ้าอยากให้ชื่อแบรนด์เป็นของเราจริง ๆ ต้องยื่นจดเครื่องหมายการค้ากับกรมทรัพย์สินทางปัญญา
หลายคนเข้าใจผิดว่า "ใครตั้งชื่อเพจก่อน คนนั้นเป็นเจ้าของ" ซึ่งเป็นความเข้าใจที่อาจทำให้เสียแบรนด์ที่สร้างมาหลายปีได้ในพริบตา
ทำไมจองชื่อเพจแล้วยังไม่ปลอดภัย?
ชื่อบัญชีโซเชียลมีเดียเป็นเรื่องของ "กติกาแพลตฟอร์ม" ส่วนเครื่องหมายการค้าเป็นเรื่องของ "กฎหมาย" สองอย่างนี้แยกจากกัน
ลองนึกภาพแบบนี้ คุณเปิดเพจขายเสื้อผ้าชื่อ "บ้านผ้าฝ้าย" มา 3 ปี มีผู้ติดตามหลายหมื่นคน แต่ไม่เคยจดเครื่องหมายการค้า วันหนึ่งมีคนอื่นนำชื่อเดียวกันไปยื่นจดก่อน ถ้าเขาได้รับจดทะเบียน เขาอาจส่งหนังสือให้คุณหยุดใช้ชื่อ หรือแจ้งแพลตฟอร์มให้ปิดเพจคุณได้ ทั้งที่คุณเป็นคนเริ่มใช้ชื่อนี้ก่อน
เหตุผลหลักคือ ระบบเครื่องหมายการค้าของไทยให้ความสำคัญกับการยื่นจดทะเบียน ใครยื่นก่อนและผ่านการตรวจสอบ คนนั้นได้รับความคุ้มครองที่ชัดเจนที่สุด
จดเครื่องหมายการค้าแล้วได้อะไร?
เมื่อจดทะเบียนสำเร็จ คุณจะได้สิทธิ์ใช้ชื่อหรือโลโก้นั้นแต่เพียงผู้เดียวกับสินค้าหรือบริการที่ระบุไว้ ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดมีดังนี้
-ห้ามคนอื่นใช้ชื่อซ้ำหรือคล้ายกันได้ ถ้ามีคนเอาชื่อไปใช้กับสินค้าประเภทเดียวกัน คุณดำเนินคดีได้
-แจ้งลบเพจหรือร้านค้าปลอมได้ง่ายขึ้น แพลตฟอร์มอย่าง Facebook, Instagram, TikTok, Shopee และ Lazada มีช่องทางแจ้งละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งการมีเลขทะเบียนเครื่องหมายการค้าช่วยให้คำร้องมีน้ำหนักมาก
-เพิ่มความน่าเชื่อถือ ลูกค้าและคู่ค้ามั่นใจมากขึ้นเมื่อเห็นว่าแบรนด์จดทะเบียนถูกต้อง
-แบรนด์กลายเป็นทรัพย์สิน ขายต่อ ให้สิทธิ์แฟรนไชส์ หรือนำไปใช้ประกอบการระดมทุนได้
เครื่องหมายการค้าที่จดแล้วได้รับความคุ้มครอง 10 ปี และต่ออายุได้เรื่อย ๆ ทุก 10 ปี
ถ้ามีคนจดชื่อเพจเราตัดหน้าไปแล้ว ทำอะไรได้บ้าง?
อย่าเพิ่งหมดหวังครับ ถ้าคุณมีหลักฐานว่าใช้ชื่อนั้นมาก่อน ยังมีทางสู้ได้
1. ยื่นคัดค้าน หลังจากคำขอของอีกฝ่ายผ่านการตรวจสอบเบื้องต้น กรมทรัพย์สินทางปัญญาจะประกาศโฆษณา คุณมีเวลา 60 วันนับจากวันประกาศเพื่อยื่นคัดค้าน นี่คือเหตุผลที่ควรหมั่นตรวจสอบประกาศเป็นระยะ
2. ขอเพิกถอนการจดทะเบียน ถ้าพ้นช่วงคัดค้านไปแล้ว ผู้ที่มีสิทธิ์ดีกว่า เช่น ใช้ชื่อมาก่อนอย่างต่อเนื่อง สามารถยื่นขอให้เพิกถอนทะเบียนได้ภายใน 5 ปีนับจากวันที่อีกฝ่ายได้รับจดทะเบียน
3. ฟ้องฐานลวงขาย กรณีอีกฝ่ายนำชื่อไปใช้เพื่อให้ลูกค้าเข้าใจผิดว่าเป็นสินค้าของคุณ กฎหมายยังเปิดช่องให้ฟ้องได้แม้คุณจะยังไม่ได้จดทะเบียน
หลักฐานที่ควรเก็บไว้ เช่น วันที่สร้างเพจ โพสต์แรก ๆ ใบเสร็จการขาย ภาพสินค้าที่ติดชื่อแบรนด์ และยอดโฆษณาที่เคยลง ยิ่งมีหลักฐานย้อนหลังนานและครบเท่าไร โอกาสชนะยิ่งสูง
แต่ต้องบอกตรง ๆ ว่าการต่อสู้ภายหลังใช้ทั้งเวลา ค่าใช้จ่าย และไม่มีอะไรรับประกันผล การจดทะเบียนตั้งแต่แรกจึงคุ้มกว่ามาก
ควรจดเครื่องหมายการค้าตอนไหนดี?
คำตอบที่ดีที่สุด คือ ก่อนเปิดตัวแบรนด์ หรือทันทีที่ตัดสินใจเลือกชื่อแล้ว ลำดับที่แนะนำคือ
1.คิดชื่อแบรนด์ แล้วตรวจสอบว่ามีใครจดชื่อซ้ำหรือคล้ายไว้แล้วหรือไม่ ผ่านระบบสืบค้นของกรมทรัพย์สินทางปัญญา
2.ยื่นคำขอจดเครื่องหมายการค้า โดยเลือกจำพวกสินค้าหรือบริการให้ครอบคลุมธุรกิจทั้งปัจจุบันและอนาคต
3.จากนั้นค่อยจองชื่อเพจและชื่อบัญชีโซเชียลให้ตรงกันทุกแพลตฟอร์ม
ข้อควรระวังคือ ชื่อที่เป็นคำทั่วไปหรือบอกลักษณะสินค้าตรง ๆ เช่น "ขนมอร่อย" หรือ "ครีมขาวใส" มักจดไม่ผ่าน ควรเลือกชื่อที่มีเอกลักษณ์ตั้งแต่ต้น
สรุป
ชื่อเพจคือหน้าร้านออนไลน์ แต่เครื่องหมายการค้าคือโฉนดที่ดินของแบรนด์ การจองชื่อบัญชีโซเชียลช่วยให้ลูกค้าหาคุณเจอ ส่วนการจดเครื่องหมายการค้าช่วยให้ไม่มีใครมาเอาชื่อนั้นไปจากคุณ ถ้าคุณกำลังสร้างแบรนด์อยู่ อย่ารอให้มีคนตัดหน้า เริ่มตรวจสอบและยื่นจดตั้งแต่วันนี้
📞 ปรึกษา PATENTTHAI ได้ที่ 085-498-2997
💬 LINE: @patentthai