จะคัดค้านเครื่องหมายการค้าของคนอื่น ควรเตรียมหลักฐานแบบไหน?
ตอบสั้น ๆ: ถ้าเห็นคนอื่นยื่นจดเครื่องหมายการค้าที่เหมือนหรือคล้ายของเรา ต้องยื่นคำคัดค้านต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา ภายใน 60 วันนับจากวันที่ประกาศโฆษณา หลักฐานสำคัญคือสิ่งที่พิสูจน์ได้ว่า "เราใช้มาก่อน" "เรามีสิทธิดีกว่า" หรือ "เครื่องหมายนั้นคล้ายจนคนสับสน" เช่น ใบกำกับภาษี โฆษณา ภาพสินค้า และทะเบียนในต่างประเทศ
การคัดค้านเครื่องหมายการค้าคืออะไร
ก่อนที่เครื่องหมายการค้าจะได้จดทะเบียน นายทะเบียนจะประกาศโฆษณาคำขอให้คนทั่วไปรู้ ช่วงนี้เป็นโอกาสให้ใครก็ตามที่คิดว่าตัวเองเสียหาย ยื่นคัดค้านได้
พูดง่าย ๆ คือ นี่เป็น "ประตูบานแรก" ที่ถูกที่สุดและง่ายที่สุดในการหยุดคนที่เอาแบรนด์เราไปจด ถ้าปล่อยให้เขาจดสำเร็จแล้วค่อยมาแก้ทีหลัง ต้องไปขอเพิกถอนหรือฟ้องศาล ซึ่งใช้เวลาและเงินมากกว่าหลายเท่า
ใครคัดค้านได้ และคัดค้านด้วยเหตุผลอะไร
เหตุผลที่ใช้กันบ่อย มีอยู่ 4 แบบ
1.เครื่องหมายเหมือนหรือคล้ายของเราจนคนสับสน เช่น ชื่อออกเสียงคล้ายกัน โลโก้หน้าตาใกล้กัน และใช้กับสินค้าประเภทเดียวกัน
2.เรามีสิทธิดีกว่า เพราะเราเป็นคนคิดและใช้เครื่องหมายนี้มาก่อน แม้ยังไม่ได้จดทะเบียนในไทยก็ตาม
3.เป็นเครื่องหมายที่มีชื่อเสียงแพร่หลาย แบรนด์ดังได้รับความคุ้มครองพิเศษ แม้จะใช้กับสินค้าคนละประเภท
4.ผู้ขอจดไม่สุจริต เช่น อดีตตัวแทนจำหน่าย อดีตหุ้นส่วน หรือคนที่รู้อยู่แล้วว่าแบรนด์เป็นของเรา แต่แอบไปจดก่อน
5.หลักฐานที่ควรเตรียม แยกตามสิ่งที่ต้องพิสูจน์
หัวใจของการคัดค้านไม่ใช่การเขียนคำร้องให้ยาว แต่คือ หลักฐานต้องชัด มีวันที่ และเชื่อมโยงกับเครื่องหมายได้จริง
1. หลักฐานว่าเราใช้เครื่องหมายมาก่อน
-ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ ใบส่งของ ที่มีชื่อแบรนด์และวันที่ชัดเจน ยิ่งเก่ายิ่งดี
-ภาพสินค้า บรรจุภัณฑ์ ฉลาก ป้ายร้าน ที่เห็นเครื่องหมาย
-แคตตาล็อก โบรชัวร์ ใบปลิว
-สัญญาซื้อขาย สัญญาตัวแทนจำหน่าย หรือสัญญาผลิต
เคล็ดลับคือ ให้หลักฐานเรียงตามลำดับเวลา เพื่อให้นายทะเบียนเห็นว่าเราใช้ต่อเนื่องมาตลอด ไม่ใช่เพิ่งเริ่มใช้
2. หลักฐานว่าแบรนด์เป็นที่รู้จัก
-ยอดขายรายปี และพื้นที่ที่จำหน่าย
-ค่าใช้จ่ายโฆษณา พร้อมตัวอย่างสื่อโฆษณาจริง
-ข่าว บทความ รีวิว หรือรางวัลที่เคยได้รับ
-หน้าเพจโซเชียลมีเดีย ยอดผู้ติดตาม และโพสต์เก่าที่มีวันที่
-งานแสดงสินค้าที่เคยไปออกบูธ
3. หลักฐานความเป็นเจ้าของ
-หนังสือสำคัญการจดทะเบียนเครื่องหมายในต่างประเทศ
-หลักฐานการออกแบบโลโก้ เช่น ไฟล์งานต้นฉบับ อีเมลคุยกับนักออกแบบ สัญญาจ้างออกแบบ
-หนังสือรับรองบริษัทที่ใช้ชื่อเดียวกับแบรนด์
4. หลักฐานความไม่สุจริตของอีกฝ่าย
-สัญญาหรืออีเมลที่แสดงว่าเขาเคยเป็นตัวแทน คู่ค้า หรือลูกจ้างของเรา
-แชทหรือข้อความที่แสดงว่าเขารู้จักแบรนด์เรามาก่อน
-ประวัติว่าเขาเคยจดเครื่องหมายของคนอื่นไว้หลายราย
ขั้นตอนการคัดค้านแบบเข้าใจง่าย
ขั้นที่ 1 เฝ้าดูประกาศโฆษณา ตรวจสอบประกาศของกรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นประจำ หรือจ้างสำนักงานกฎหมายช่วยเฝ้าระวัง เพราะถ้าไม่รู้ ก็พลาดกำหนด 60 วันได้ง่ายมาก
ขั้นที่ 2 ยื่นคำคัดค้านภายใน 60 วัน พร้อมระบุเหตุผลและแนบหลักฐาน
ขั้นที่ 3 อีกฝ่ายยื่นคำโต้แย้ง ผู้ขอจดมีสิทธิตอบกลับภายใน 60 วันหลังได้รับสำเนาคำคัดค้าน ถ้าไม่ตอบ ถือว่าละทิ้งคำขอ
ขั้นที่ 4 นายทะเบียนวินิจฉัย โดยพิจารณาจากหลักฐานของทั้งสองฝ่าย
ขั้นที่ 5 อุทธรณ์ ฝ่ายที่ไม่พอใจผลสามารถอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้า และนำคดีไปสู่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศต่อได้
ข้อผิดพลาดที่ทำให้แพ้คัดค้านบ่อย ๆ
-ยื่นช้าเกิน 60 วัน เป็นเหตุผลที่น่าเสียดายที่สุด เพราะยังไม่ทันได้สู้เรื่องหลักฐานเลย
-หลักฐานไม่มีวันที่ ภาพสินค้าสวยแค่ไหน ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ว่าใช้เมื่อไร ก็มีน้ำหนักน้อย
-หลักฐานเป็นภาษาต่างประเทศแต่ไม่มีคำแปล เอกสารต่างประเทศควรแปลเป็นภาษาไทยและรับรองให้ถูกต้อง
-ส่งหลักฐานเยอะแต่ไม่ตรงประเด็น ควรคัดเฉพาะชิ้นที่ตอบเหตุผลที่เราอ้าง
-คิดว่าใช้มาก่อนแล้วไม่ต้องจด การใช้ก่อนช่วยได้ แต่การจดทะเบียนไว้เองตั้งแต่แรกคือการป้องกันที่ดีที่สุด
สรุป
การคัดค้านเครื่องหมายการค้าคือการปกป้องแบรนด์ในช่วงที่ต้นทุนต่ำที่สุด จำไว้ 3 ข้อ: เฝ้าดูประกาศ ยื่นให้ทัน 60 วัน และเตรียมหลักฐานที่มีวันที่ชัดเจน หากไม่แน่ใจว่าหลักฐานที่มีเพียงพอหรือไม่ ปรึกษา PatentThai ได้ ทีมงานช่วยประเมินและจัดเตรียมคำคัดค้านให้ตรงประเด็นตั้งแต่ต้น
📞 ปรึกษา PATENTTHAI ได้ที่ 085-498-2997
💬 LINE: @patentthai