สัญญาเขียนแค่ว่า “ซื้อขาด” เท่ากับได้ลิขสิทธิ์ทุกอย่างตลอดไปจริงไหม?
หลายคนจ้างทำโลโก้ ภาพถ่าย วิดีโอ บทความ เพลง หรือโปรแกรม แล้วเขียนในใบเสนอราคาหรือแชตสั้น ๆ ว่า “ซื้อขาด”
ผู้ว่าจ้างเข้าใจว่า จ่ายเงินแล้วนำผลงานไปใช้ ดัดแปลง หรือส่งต่อได้ทุกอย่างตลอดไป
ส่วนผู้สร้างสรรค์อาจเข้าใจว่า ขายแค่ไฟล์งานและอนุญาตให้นำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ที่ตกลง
คำเดียวกัน แต่เข้าใจคนละเรื่อง อาจกลายเป็นข้อพิพาทได้ครับ
วันนี้ ผมสรุปสิ่งที่ควรเขียนให้ชัด
1. “ซื้อขาด” หมายถึงซื้ออะไร?
1.1 ซื้อไฟล์หรือต้นฉบับ
1.2 ซื้อชิ้นงานที่จับต้องได้
1.3 รับโอนลิขสิทธิ์ทั้งหมด
1.4 รับโอนเฉพาะสิทธิบางส่วน
1.5 หรือเพียงได้รับอนุญาตให้นำงานไปใช้
การได้ไฟล์ต้นฉบับหรือจ่ายค่าจ้าง ไม่ควรถูกใช้แทนคำตอบเรื่องลิขสิทธิ์โดยอัตโนมัติ ต้องดูประเภทงาน ความสัมพันธ์ของคู่สัญญา และข้อตกลงจริงประกอบ
2. จะโอนสิทธิอะไรบ้าง?
กฎหมายเปิดให้โอนลิขสิทธิ์ทั้งหมดหรือบางส่วนได้ ดังนั้นสัญญาควรระบุให้เห็นว่า ครอบคลุมสิทธิใด เช่น
2.1 ทำซ้ำ
2.2 ดัดแปลง
2.3 เผยแพร่ต่อสาธารณชน
2.4 ใช้ในโฆษณาหรือสื่อเชิงพาณิชย์
2.5 อนุญาตหรือโอนสิทธิต่อให้บุคคลอื่น
3. ใช้ได้นานและกว้างแค่ไหน?
ควรระบุให้ชัดว่าใช้ได้กี่ปี ช่องทางใด ประเทศใด และใช้กับธุรกิจหรือสินค้าใด
หากเป็น “สัญญาโอนลิขสิทธิ์” จริง แต่ไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ กฎหมายให้ถือว่าเป็นการโอนมีกำหนด 10 ปี
4. รูปแบบสัญญาครบหรือยัง?
การโอนลิขสิทธิ์ที่ไม่ใช่ทางมรดก ต้องทำเป็นหนังสือและลงลายมือชื่อทั้งผู้โอนและผู้รับโอน
ดังนั้น การพิมพ์คำว่า “ซื้อขาด” ไว้เพียงบรรทัดเดียว อาจยังทิ้งคำถามเรื่องตัวงาน สิทธิที่โอน ระยะเวลา และขอบเขตการใช้ไว้หลายจุด
จำง่าย ๆ ว่า “อย่าให้คำว่า ‘ซื้อขาด’ ทำหน้าที่แทนสัญญาทั้งฉบับ”
ก่อนจ่ายเงินหรือส่งมอบงาน ควรตกลงให้ชัดว่าใครเป็นเจ้าของสิทธิ ใครใช้สิทธิอะไรได้ และใช้ได้นานแค่ไหน
หากคุณยังไม่แน่ใจว่าข้อตกลงเรื่องผลงานของคุณเป็นการโอนลิขสิทธิ์หรือการอนุญาตใช้สิทธิ
ปรึกษา PATENTTHAI เพื่อช่วยตรวจสอบข้อมูลและวางแนวทางที่เหมาะสมกับธุรกิจของคุณได้ครับ
LINE: @patentthai
Facebook: PATENTTHAI
Tel: 085-498-2997
*ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป การตีความคำว่า “ซื้อขาด” ต้องพิจารณาสัญญาทั้งฉบับ พฤติการณ์ ความสัมพันธ์ของคู่สัญญา และข้อเท็จจริงเฉพาะกรณี
#ลิขสิทธิ์ #สัญญาลิขสิทธิ์ #ซื้อขาด #โอนลิขสิทธิ์ #ครีเอเตอร์ #ผู้ว่าจ้าง #เจ้าของธุรกิจ #ทรัพย์สินทางปัญญา #PATENTTHAI