ใช้นามปากกา หรือไม่เปิดเผยชื่อจริง ลิขสิทธิ์ยังเกิดไหม?

ใช้นามปากกา หรือไม่เปิดเผยชื่อจริง ลิขสิทธิ์ยังเกิดไหม?

นักเขียน ศิลปิน และครีเอเตอร์จำนวนมากเลือกใช้นามปากกา เพราะต้องการแยกชีวิตส่วนตัวออกจากผลงาน หรือสร้างตัวตนใหม่ให้จดจำง่าย

แต่คำถามที่ตามมาคือ “ถ้าไม่ใช้ชื่อจริง เรายังมีลิขสิทธิ์ในผลงานอยู่ไหม?”

คำตอบคือ โดยหลักแล้ว “ยังเกิดได้” ครับ 

หากผลงานนั้นเป็นงานสร้างสรรค์ที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย ลิขสิทธิ์ไม่ได้หายไปเพียงเพราะคุณใช้นามปากกา หรือเลือกไม่เปิดเผยชื่อผู้สร้างสรรค์

อย่างไรก็ตาม มี 2 เรื่องสำคัญที่ต้องแยกให้ออก

1. อายุความคุ้มครอง

งานที่ผู้สร้างสรรค์ใช้นามแฝงหรือไม่ปรากฏชื่อ โดยหลักมีอายุความคุ้มครอง 50 ปีนับแต่สร้างสรรค์งาน

หากมีการโฆษณางานภายในช่วงเวลาดังกล่าว ให้นับ 50 ปีจากวันที่โฆษณาครั้งแรก และถ้าภายหลังรู้ตัวผู้สร้างสรรค์ กฎหมายให้นำหลักอายุความคุ้มครองทั่วไปมาใช้โดยอนุโลม

2. การพิสูจน์ว่าใครคือผู้สร้างสรรค์ตัวจริง

เวลามีคนคัดลอกผลงาน หรือเกิดข้อพิพาท แค่บอกว่า “นี่คือนามปากกาของฉัน” อาจยังไม่พอ

สิ่งที่ควรเก็บไว้ ได้แก่

1. ต้นฉบับและไฟล์ต้นทาง

2. ประวัติการแก้ไขพร้อมวันเวลา

3. บัญชีหรือช่องทางที่ใช้เผยแพร่

4. อีเมล แชต สัญญา ใบเสนอราคา และหลักฐานรับค่าตอบแทน

5. เอกสารที่เชื่อมโยงชื่อจริงกับนามปากกา

หากมีการอนุญาตใช้สิทธิ รับค่าตอบแทน หรือโอนลิขสิทธิ์ ควรระบุชื่อจริงและนามปากกาไว้ในสัญญาให้เชื่อมโยงกันอย่างชัดเจน

การแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์สามารถระบุ “นามแฝง” ได้ แต่การแจ้งข้อมูลไม่ใช่การรับรองว่าผู้แจ้งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์โดยอัตโนมัติ หากเกิดข้อพิพาทยังต้องพิจารณาหลักฐานและข้อเท็จจริงประกอบ

สรุปสั้น ๆ  ใช้นามปากกาได้ ลิขสิทธิ์ไม่หาย แต่ต้องเก็บหลักฐานให้พิสูจน์ได้ว่า “นามปากกานั้นคือคุณ และผลงานนั้นคุณเป็นผู้สร้างสรรค์”

หากคุณกำลังสร้างผลงานภายใต้นามปากกา ต้องการจัดระบบหลักฐาน แจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ หรือวางสัญญาการใช้ผลงานให้รัดกุม

ทักเพจ PATENTTHAI เพื่อปรึกษาผู้เชี่ยวชาญได้เลยครับ

 LINE: @patentthai
 Facebook: PATENTTHAI
 Tel: 085-498-2997

*ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป อายุความคุ้มครองและความเป็นเจ้าของอาจแตกต่างตามประเภทงาน การจ้าง การโอนสิทธิ และข้อเท็จจริงเฉพาะกรณี

#ลิขสิทธิ์ #นามปากกา #นามแฝง #ครีเอเตอร์ #นักเขียน #จดลิขสิทธิ์ #ทรัพย์สินทางปัญญา #PATENTTHAI